Gün fotowoltaik energiýa öndürmegiň prinsipi ýarymgeçiriji interfeýsiniň fotowoltaik täsirini ulanmak arkaly ýagtylyk energiýasyny gönüden-göni elektrik energiýasyna öwürýän tehnologiýadyr. Bu tehnologiýanyň esasy bölegi gün batareýasydyr. Gün batareýalary uly meýdanly gün batareýasy modulyny döretmek üçin yzygiderli gaplanýar we goralýar, soňra bolsa fotowoltaik energiýa öndürýän enjam döretmek üçin güýç dolandyryjysy ýa-da şuňa meňzeş zatlar bilen birleşdirilýär. Bütin proses fotowoltaik energiýa öndürmek ulgamy diýlip atlandyrylýar. Fotowoltaik energiýa öndürmek ulgamy gün batareýalarynyň massiwlerinden, batareýa toplumlaryndan, zarýad we boşaltma dolandyryjylaryndan, gün fotowoltaik inwertorlaryndan, birleşdiriji gutulardan we beýleki enjamlardan ybarat.
Gün fotoelektrik energiýa öndürýän ulgamda näme üçin inwertor ulanylmaly?
Inwertor göni togy üýtgeýän toga öwürýän enjamdyr. Gün batareýalary gün şöhlesinde DC energiýasyny öndürýär we batareýada saklanýan DC energiýasy hem DC energiýasydyr. Şeýle-de bolsa, DC energiýa üpjünçiligi ulgamynyň uly çäklendirmeleri bar. Gündelik durmuşda ulanylýan fluoressent lampalar, telewizorlar, sowadyjylar we elektrik wentylýatorlary ýaly AC ýükleri DC energiýasy bilen üpjün edilip bilinmez. Gündelik durmuşymyzda fotowoltaik energiýa önümçiliginiň giňden ulanylmagy üçin göni togy üýtgeýän toga öwürip bilýän inwertorlar hökmanydyr.
Fotowoltaik energiýa öndürmegiň möhüm bölegi hökmünde fotowoltaik inwertor esasan fotowoltaik modullar tarapyndan döredilýän göni togy üýtgeýän toga öwürmek üçin ulanylýar. Inwertor diňe bir DC-AC öwrülme funksiýasyna eýe bolman, eýsem gün batareýasynyň işini iň ýokary derejä çykarmak we ulgamyň näsazlyklaryndan goramak funksiýasyna hem eýedir. Aşakda fotowoltaik inwertoryň awtomatiki işlemegi we öçürilmegi, şeýle hem iň ýokary kuwwaty yzarlamak dolandyryş funksiýasy barada gysgaça maglumat berilýär.
1. Maksimum güýji yzarlamak dolandyryş funksiýasy
Gün batareýasy modulynyň çykyşy gün şöhlelenmesiniň intensiwligine we gün batareýasy modulynyň öz temperaturasyna (çip temperaturasyna) baglylykda üýtgeýär. Mundan başga-da, gün batareýasy moduly tok artanda naprýaženiýe azalýan häsiýete eýe bolany üçin, iň ýokary güýji alyp boljak iň gowy iş nokady bar. Gün şöhlelenmesiniň intensiwligi üýtgeýär we elbetde, iň gowy iş nokady hem üýtgeýär. Bu üýtgeşmelere görä, gün batareýasy modulynyň iş nokady hemişe iň ýokary güýç nokadynda bolýar we ulgam hemişe gün batareýasy modulyndan iň ýokary güýç çykarýar. Bu dolandyryş iň ýokary güýji yzarlamak dolandyryşydyr. Gün energiýasy ulgamlary üçin inwertorlaryň iň uly aýratynlygy, olaryň iň ýokary güýç nokadyny yzarlamak (MPPT) funksiýasyny öz içine almagydyr.
2. Awtomatiki işleýiş we durduryş funksiýasy
Irden gün çykandan soň, Gün şöhlelenmesiniň intensiwligi kem-kemden artýar we Gün batareýasynyň çykyşy hem artýar. Inwertor üçin zerur bolan çykyş kuwwatyna ýetilende, inwertor awtomatiki usulda işläp başlaýar. Işe girizilenden soň, inwertor Gün batareýasy modulynyň çykyşyny hemişe gözegçilikde saklar. Gün batareýasy modulynyň çykyş kuwwaty inwertoryň işlemegi üçin zerur bolan çykyş kuwwatyndan ýokary bolsa, inwertor işlemegini dowam etdirer; bulutly we ýagyşly bolsa-da, gün ýaşýança durar. Inwertor hem işläp biler. Gün batareýasy modulynyň çykyşy kiçelip, inwertoryň çykyşy 0-a golaýlanda, inwertor garaşma ýagdaýyna geler.
Ýokarda beýan edilen iki funksiýadan başga-da, fotowoltaik inwertor garaşsyz işlemegiň öňüni almak (tora birikdirilen ulgam üçin), awtomatiki naprýaženiýe sazlamak funksiýasy (tora birikdirilen ulgam üçin), DC anyklaýyş funksiýasy (tora birikdirilen ulgam üçin) we DC topraklama anyklaýyş funksiýasy (tora birikdirilen ulgamlar üçin) we beýleki funksiýalara eýedir. Gün energiýasyny öndürýän ulgamda inwertoryň netijeliligi gün batareýasynyň kuwwatyny we batareýanyň kuwwatyny kesgitleýän möhüm faktor bolup durýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 1-nji apreli
