Iki ugurly zarýad beriş mümkinçiligi bolan elektrik ulaglary öýleri elektrik energiýasy bilen üpjün etmek, energiýany elektrik ulgamyna gaýtaryp bermek we hatda elektrik kesilende ýa-da adatdan daşary ýagdaýlarda ätiýaçlyk energiýa bilen üpjün etmek üçin ulanylyp bilner. Elektrik ulaglary, esasan, tigirlerdäki uly batareýalardyr, şonuň üçin iki ugurly zarýad berijiler ulaglara arzan elektrik energiýasyny pes wagtlarda saklamaga mümkinçilik berýär we öý hojalyklarynyň elektrik energiýasynyň çykdajylaryny azaldýar. Ulagdan elektrik ulgamyna (V2G) diýlip atlandyrylýan bu täze tehnologiýa, elektrik ulgamymyzyň işlemegini düýpli özgertmek mümkinçiligine eýedir, on müňlerçe elektrik ulagy iň ýokary isleg döwürlerinde bir wagtyň özünde elektrik energiýasyny üpjün edip biler.
Ol nähili işleýär?
Iki ugurly zarýad beriji enjam iki ugurda hem zarýad berip bilýän ösen elektrik ulagy (EV) zarýad beriji enjamdyr. Bu deňeşdirme boýunça ýönekeý ýaly bolup görünse-de, ol üýtgeýän tokdan (AC) göni toga (DC) öwrülýän çylşyrymly energiýany öz içine alýar, üýtgeýän tok ulanýan adaty bir ugurly EV zarýad beriji enjamdan tapawutlylykda.
Standart elektrik ulaglarynyň zarýad berijilerinden tapawutlylykda, iki ugurly zarýad berijiler inwertorlar ýaly işleýär, zarýad berlende üýtgeýän tok DC-e we zarýad berlende bolsa tersine öwürýär. Şeýle-de bolsa, iki ugurly zarýad berijiler diňe iki ugurly DC zarýad beriji bilen utgaşykly ulaglarda ulanylyp bilner. Gynansak-da, häzirki wagtda iki ugurly zarýad beriji bolup bilýän elektrik ulaglarynyň sany örän az. Iki ugurly zarýad berijiler has çylşyrymly bolany üçin, olar adaty elektrik ulaglarynyň zarýad berijilerinden has gymmat, sebäbi olar ulagyň energiýa akymyny dolandyrmak üçin ösen energiýa öwürmek elektronikasyny ulanýarlar.
Öýleri elektrik bilen üpjün etmek üçin, iki ugurly elektrik ulaglary üçin zarýad beriji enjamlar, elektrik kesilende ýükleri dolandyrmak we öýi elektrik ulgamyndan aýyrmak üçin enjamlary hem birleşdirýär, bu bolsa ada görnüşi diýlip atlandyrylýar. Iki ugurly elektrik ulaglary üçin zarýad beriji enjamyň esasy iş prinsipi öý batareýalaryny saklamak ulgamlarynda ätiýaçlyk energiýa çeşmesi hökmünde hyzmat edýän iki ugurly inwertoryň iş prinsipine örän meňzeşdir.
Iki taraplaýyn zarýad bermegiň maksady näme?
Iki taraplaýyn zarýad berijiler iki dürli ulanyş üçin ulanylyp bilner. Ilkinji we iň üns çekijisi, isleg ýokary bolanda elektrik ulgamyna energiýa ibermek ýa-da çykarmak üçin niýetlenen awtoulagdan tor ýa-da V2G. Eger V2G enjamlaşdyrylan müňlerçe awtoulag elektrik ulgamyna birikdirilip, işjeňleşdirilse, bu elektrik energiýasynyň saklanyşyny we öndürilişini düýpli özgertmek mümkinçiligine eýe. Elektrik awtoulaglarynyň uly we güýçli batareýalary bar, şonuň üçin V2G enjamlaşdyrylan müňlerçe awtoulagyň umumy kuwwaty örän uly bolup biler. V2X-iň aşakda ara alnyp maslahatlaşylýan üç arhitekturany suratlandyrmak üçin ulanylýan termindigini belläň:
I. Ulagdan elektrik ulgamyna ýa-da V2G – elektrik ulgamyny goldamak üçin elektrik energiýasy.
II. Ulagdan öýe ýa-da V2H – Öýleri ýa-da kärhanalary elektrik energiýasy bilen üpjün etmek üçin ulanylýan elektrik energiýasy.
III. Ulagdan ýük göteriji ýa-da V2L – EW-ler enjamlary elektrik energiýasy bilen üpjün etmek ýa-da beýleki elektrik ulaglaryny zarýadlamak üçin ulanylyp bilner.
Iki taraplaýyn elektrik ulag zarýad berijisiniň ikinji ulanylyşy awtoulagdan öýe ýa-da V2H üçindir. Adyndan görnüşi ýaly, V2H elektrik ulaglaryny artykmaç gün energiýasyny saklamak we öýüňizi elektrik energiýasy bilen üpjün etmek üçin öý batareýa ulgamy hökmünde ulanmaga mümkinçilik berýär. Mysal üçin, Tesla Powerwall ýaly adaty öý batareýa ulgamynyň kuwwaty 13,5 kWt/sag. Deňeşdirmek üçin, adaty elektrik ulagynyň kuwwaty 65 kWt/sag, bu bolsa bäş Tesla Powerwall-a deňdir. Batareýa kuwwatynyň uly bolmagy sebäpli, üçekdäki gün energiýasy bilen utgaşdyrylanda, doly zarýadlanan elektrik ulagy ortaça bir öý hojalygyny birnäçe gün ýa-da ondan hem köp wagtlap elektrik bilen üpjün edip biler.
1. Ulagdan elektrik ulgamyna - V2G
Ulagdan elektrik ulgamyna (V2G) elektrik ulagynyň batareýasyndan saklanýan energiýanyň az bölegini isleg boýunça elektrik ulgamyna bermek tejribesini aňladýar. V2G taslamasyna gatnaşmak üçin iki ugurly DC zarýad beriji we gabat gelýän elektrik ulagy gerek. Elektrik ulaglarynyň eýeleri üçin karzlar ýa-da arzanladylan elektrik tölegleri ýaly höweslendirmeler bar. V2G bilen enjamlaşdyrylan elektrik ulaglary eýelerine elektrik ulgamynyň durnuklylygyny ýokarlandyrmak we iň ýokary isleg döwürlerinde energiýa bilen üpjün etmek üçin VPP (Awtoulag üçin elektrik üpjünçiligi) maksatnamalaryna gatnaşmaga hem mümkinçilik berýär.
Şowhunly gürrüňlere garamazdan, V2G tehnologiýasyny ornaşdyrmagyň kynçylyklarynyň biri kadalaşdyryjy päsgelçilikler we standartlaşdyrylan iki ugurly zarýad beriş protokollarynyň we birleşdirijileriniň ýoklugydyr. Gün energiýasyny inwertorlar ýaly iki ugurly zarýad berijiler alternatiw energiýa öndürmek usuly hasaplanýar we elektrik ulgamy näsazlyklarynda ähli kadalaşdyryjy howpsuzlyk we elektrik togunyň kesilmegi standartlaryna laýyk gelmelidir. Bu kynçylyklary ýeňip geçmek üçin, Ford ýaly käbir awtoulag öndürijileri elektrik ulgamyna energiýa bermekden has köp, diňe Ford elektrik awtoulaglary bilen öýleri elektrik bilen üpjün etmek üçin işleýän has ýönekeý AC iki ugurly zarýad beriş ulgamlaryny işläp düzdüler.
2. Öýe awtoulag bilen - V2H
Ulagdan öýe (V2H) V2G-e meňzeş, ýöne energiýa elektrik ulgamyna berilmän, öýi elektrik bilen üpjün etmek üçin ýerli derejede ulanylýar. Bu bolsa elektrik awtoulaglaryna adaty öý batareýa ulgamy ýaly işlemäge mümkinçilik berýär we öz-özüni üpjün etmegi gowulandyrmaga kömek edýär, esasanam üçekdäki gün energiýasy bilen utgaşdyrylanda. Şeýle-de bolsa, V2H-nyň iň aýdyň peýdasy elektrik kesilende ätiýaçlyk energiýa bilen üpjün etmek ukybydyr.
V2H-nyň dogry işlemegi üçin, elektrik ulgamyna birikdirilen ýerde oturdylan energiýa ölçeýji (tok transformatory bilen) ýaly utgaşykly iki ugurly inwertor we beýleki enjamlar gerek. Tok transformatory elektrik ulgamyna girýän we çykýan energiýa akymyny gözegçilikde saklaýar. Ulgam öýüňiziň elektrik ulgamyna energiýa sarp edýändigini anyklanda, elektrik ulgamyndan alynýan islendik energiýanyň öwezini dolmak üçin iki ugurly elektrik ulagynyň zarýad beriji enjamyna deň mukdarda elektrik energiýasyny goýbermek barada signal berýär. Şonuň ýaly-da, ulgam üçekdäki gün fotoelektrik toplumyndan energiýanyň çykarylýandygyny anyklanda, ony akylly elektrik ulagynyň zarýad beriji enjamy ýaly elektrik ulagyny zarýadlamak üçin gönükdirýär.
Elektrik kesilende ýa-da adatdan daşary ýagdaýlarda ätiýaçlyk energiýany işletmek üçin, V2H ulgamy elektrik ulgamyndan adalaryň aýrylmagyny anyklamaly we öýi elektrik ulgamyndan bölmeli. Adalara aýrylandan soň, iki ugurly inwertor, esasan, elektrik awtoulagynyň batareýasy bilen işleýän elektrik ulgamyndan daşarky inwertor hökmünde işleýär. Gün batareýa ulgamlarynda ulanylýan gibrid inwertorlar ýaly, ätiýaçlyk işini işletmek üçin awtomatik kontaktorlar (ATS) ýaly goşmaça elektrik ulgamyny bölmek enjamlary gerek.
3. Ulag ýüklemek üçin - V2L
Ulagdan ýüke (V2L) tehnologiýasy has ýönekeý, sebäbi ol iki taraplaýyn zarýad berijini talap etmeýär. V2L bilen enjamlaşdyrylan ulaglarda ulagdaky bir ýa-da birnäçe standart rozetkadan AC energiýasyny berýän içerki inwertor bar, ol islendik adaty öý enjamyny dakyp bolýar. Şeýle-de bolsa, käbir ulaglarda AC energiýasyny bermek üçin elektrik ulagynyň zarýad beriji portuna dakylýan ýörite V2L adapter ulanylýar. Gyssagly ýagdaýda, yşyklandyryş, kompýuterler, sowadyjylar we aşhana enjamlary ýaly esasy ýükleri tok bilen üpjün etmek üçin ulagdan öýe uzaldyjy sim uzadylyp bilner.
V2L elektrik ulgamyndan daşarky we ätiýaçlyk energiýa üçin ulanylýar
V2L bilen enjamlaşdyrylan ulaglar saýlanan elektrik enjamlaryny işletmek üçin ätiýaçlyk energiýa bilen üpjün etmek maksady bilen uzaldyjy simleri ulanyp bilerler. Başgaça aýdylanda, V2L energiýasyny gönüden-göni ätiýaçlyk paýlaýyş paneline ýa-da hatda esasy paýlaýyş paneline birikdirmek üçin ýöriteleşdirilen AC geçiriji açary ulanylyp bilner.
V2L bilen enjamlaşdyrylan ulaglar ätiýaçlyk generatora bolan zerurlygy azaltmak ýa-da hatda aradan aýyrmak üçin elektrik ulgamyndan daşarky gün energiýasy ulgamlaryna hem birikdirilip bilner. Elektrik ulgamyndan daşarky gün energiýasy ulgamlarynyň köpüsinde iki ugurly inwertor bar, ol tehniki taýdan V2L bilen enjamlaşdyrylan ulaglar bilen birlikde islendik AC çeşmesinden energiýa ulanyp bilýär. Şeýle-de bolsa, howpsuz işlemegi üpjün etmek üçin ony gün energiýasy boýunça hünärmen ýa-da hünärli elektrikçi gurnamagy we konfigurirlemegi talap edýär.
— SOŇY—
Bu ýerde, zarýad beriji üýşmeleriň "özeni" we "janyny" düşüniň
Çuňňur seljerme: AC/DC zarýad beriş üýşükleri nähili işleýär?
Iň täze täzelenmeler: Haýal zarýad bermek, super zarýad bermek, V2G…
Pudaga degişli maglumatlar: Tehnologiýa meýilleri we syýasat düşündirişi
Ýaşyl syýahatyňyzy goramak üçin tejribeden peýdalanyň
Maňa eýeriň, zarýad bermek meselesinde hiç haçan ýitmersiňiz!
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 26-njy noýabry
